COVID-19Publications

Nuvagjuarnaq-19mut Aannialiriikkutimik Kapijausimalirniq

By February 22, 2021 No Comments
February 22, 2021 – Ottawa, Ontario

Nalialluunniit nunarjuarijaujunit, inuqutinginnit uvvaluunniit inutuanguluni kinatuinnaq saalaksaqsimalirunnanngimmat Nuvagjurnaq-19mik tavvatuanguluni. Tamattauluta kisiani uvattinnilimaaq mianirisimalirunnarniaratta

 

Aannialiriikkuti kapuutit ikajurniqaqtut

Aannialiriikkutit kapuutit ilagijaummata ikajurutiksauvaktuni aitturlugutiujunnaqsutik aanniarnanik nuqqaqtitsijjutiksauvaktunit ammalu mikigligiarutiksatsianguvaktuni aanniarnani aktuqtausimalirunnartunut, sauninnguliqpannirni ukiuq atuqpallianinganit surusiujut aanniaqalirutigivaktanginnut. qanuinnginnanngittuullutik ammalu ikajurniqaqpanningit aannialiriikkutit kapuutit Nuvakjuarnaq-19mit mianirijausimalirutiginiarattigut aanniarnaqalirunnarnirnit ammalu aturniqammariktukkut alluriarutigijunnaqsutigu qautamaat inuusirivaktattinnut utiqsimalirajarnittinnut Inuit Nunanganni, Canadalimaami ammalu silarjualimaamiuni.

Nuvagjuarnamut-19 aannialiriikkuti kapuutit nungutittisimalirunnanngikaluartillugit aannirnaqtummariulluni atuqtausimajunut Canadami gavamaqausiqtigut aanniarsiuqtilirinirmi pilirijjutiusimajunit, ilagijauqatauningit kisiani Inuit Nuvagjuarnaq-19 pijjutigillugu kiujjutiullutik parnautiliuqpallianirnut naammaktutigut sivummugiarutiuqatauvut siammaqatigiiksimalirajarnirnut. Canadalimaami parnautiliurniit pijariiqtausimalirmata ilaqaqsutik Inuit atuqsimajanginni qanuillattaarniujunik, piusituqangit ammalu atuqsimajangit isumagijauqasiutillugit, piluaqtumik pijjutiusimallutik taitsumanituqaq atuqsimajattinnit aitturlugutiujunnaqtunit aanniarnanit ilitsisimaliqulluta.

Aannialiriikkuti kapuutit qanuilinnanngittuuningit

Kisimik aannialiriikkutiullutik kapuutit qanuilinnanngittut ammalu ikajurutiksaujut naammagijausimaliqpaktut atuqtaujunnarningit Canadami. Nutaanik aannialiriikkutiksanik kapuutiliurniq ukiunut amisunut aaqqiksuanguvalliajunnarmata. Aaqqiksuiniq aannialiriikkuti kapuutiksanik Nuvagjuarnaq-19mut sukkalijumik sivummugiaqtitausimammata amisunik pijjutiqaqsutik, ilaqaqtillugit suvummugiaqtitausimalirningit sunatuinnanik qaujisarniuvaktut ammalu sanarrutiuvaktut; silarjualimaami katujjiniqaqsutik piliriniqarningit qaujisaqtimmariit, aanniaqarnanngittulirinirmi qaujimajimmariit, qaujisaqtiit, sanavviit ammalu gavamangijaujut; ammalu anginiqsauliqtitauningita kiinaujaqutiksaujunit.

Canadami Aanniaqarnanngittulirijingita ilaakkuungallutik iijagarnut pijunnautiqarnirmitigut pilirinirivaktangit ilitarijausimammata silarjualimaami quttiktummarimmik piliriniqaqpanninginnut ammalu ujjiqsuttiammariksutik qimirruniqaqpanninginnik. Canadami isumaliurutiuvaktut tunngavviqaqtitauvaktut qaujisaijinit ammalu aanniaqarnanngittulirijinit nalunaiqtausimajunut takuksautitsisimallutik aannialiriikkutit kapuutiit qanuilinnannginningita ammalu ikajurniqarpanningita. Aannialiriikkutit kapuutiit piuniqpaummata nuqqaqtitsisimaliriarutiksanut Nuvagjuarnaq-19mut pijjutigillugu ikajurutiksaujut mianirijausimalirnirnit aitturluktaujunnarnirmit nalunaiqtausimammata anginiqsaujumik qanutuinnaq attanaqtumiilirunnautiujunnaqtunit kapijausimalirnirmit.

Aannialiriikkutit kapuutit singiutisimaliqtitsijunnarmata/tukisiumalirutiujunnarmata timivit aannialiriikkutigijanginut

Ajjigiinngiuqtuummata annialiriikkutiullutik kapuutiksait. Canadami ammalu Inuit Nunanganni atuqtauvammata taijaujjusiqaqtunik Messenger RNA-nik (siqulluijiup uutarnaqtunga) aannialiriikkuti kapuutinik. Taanna uqarusiq RNA-k tukiqarmat siqulluijiup uutarnaqtunganik tukiqaqtitauvuq, ijimut takuksaunngittuulluni ijaruvaujanginut timiup pitaqaliqtitsivaktut qanuq nukiqarnaqtunik timiup pisimajarialinginnik pitaqaliqtitsigianganut. Atungaanngitsutik uumallutik aanniarnaqaqtumik Nuvagjuarnaq-19mik aanniaqalirutiuvaktunik, taakkua mRNA-ngujut aannialiriikkutit kapuutit ijaruvaujanginik timitta sungiutisimaliqujivaktut qanuq nukiqarnaqtunginik pitaqaliqtitsijunnarninginnut taimalu aannialiriikkutingit timitta aulajjagialiqtitauniaqsutik. Taimalu aulajjagialiqpata, timivut taimali unatarutissaliuliqpaktuq aannialiriikkutinginik timiup. Tamakkua aannialirikkutigijavut timittinni unatarutigivakkattigut aanniarnanik aanniarnallarimik timittinnut pitaqalirajaqpat sivuniriniaqtattinni.

Aannialiriikkutit kapuutit kikkutuinnalimaanut atuinnauliqtitauniarningit

Canadamiutalimaat atuinnauvviuniaqtut qanuilinnanngittunik ammalu ikajurniqatsiapaktunik aannialiriikkutit kapuutinik naammaktunik amisuuninginik pitaqalituaqpat. Kisianilu pijjutigillugu suli amisuuningit naammaqattarnianngimmata pigialisaarningani, pijjutiuluaqsutik inuuqatigiinit sivulliqpautitausimaniaqtut. ikajuqtausimallutik timigijaujunit ilaqaqsugit inuit pijjutiqaqtigijaullutik katujjiqatigiinginnik, Canadami Uqaujjuigiaqtiullutik Katimajiralaangujut Kannialiriikkutit Kapuutilirinirmut pitaqaqtitsisimavut atuliqtitauqujaullutik isumaliurutinik sivulliqpautiksauqujaujunut sivulliqpaamik kapijausimalirutiksanut Nuvagjuarnaq-19 pijjutigillugu. Taimanna tamanna mianiqsisimalirunnarutigijavut taikkuninga anginiqpaujumik attanaqtumiilirunnaqtut sivulliqpautitauqullugit, ammalu taimali asikkanningit kapijauqattalirniaqtillugit Canadamiutalimaat aannialiriikkutimik malikpalliatitaulutik atuinnauliqtitauvanningita kapuutiit.

Sivulliqpautitaksauniaqtunut pijjutiqaqtut ilaqaqtitauvut ilaakkuungallutik igluqaqtut uvvaluunniit iqqanaijaaqaqtunik kamajiujuni Inutuqarijaujunut; Inutuqait ukiuqartut 70-nik ungataanullu; aanniaqarnanngittulirijini pilirijiit; ammalu innaujut Nunaqaqqaarsimajuit nunaligijanginni. Katimajiralaat atuliqtitsiqujillutik isumaliuqsimavut pitsiaqtuulutik isumaliurutiliuqattaqujillutik, piqasiutilugit takuksattiarlutik tusaumaqattautilirivaqullugit pijjutiqaqtunut annialiriikkutinik kapuutinik sanirvaivanniarnirmi isumaliurutiqaqtillugit. Pitsiaqtuuluta naliqqautitsisimaluta ammalu ikpigusutsiaqtuuluta isumaliurutiqaqpakkutta aktuqtausarainniqpaujunik isumagijaqarluta, tamatta ikajuqtausimaniqalirniaqtugut aniqsaujumik aanniaqaliqsimanngittunik inuuqatigiiktuqaliriamut.

Aanniaqaliqtailimajjutit sanngiktigiaqsimalirningit maannakautigi pitaqaliqtitauvanngittut

Inuit kikkutuinnat aannialiriikkutinik kapijausimajut timiminnut mianiqsijjutinik aanniarnaqalirunnarnirmit pisimaliqpammata attanaqtuqaqtumit aanniarnaulirunnaqtumit aktuqtausimaliriaqaratik ammalu piluaqtumik aannialirutiqarunnarnirminnit. Qaujisainiujut aannialiriikkutit kapuutinut taijaullutik Moderna (matuurna) Nuvagjuarnaq-19mut nalunaiqtausimalirmata ikajurniqartuuninginik 94.1%-mik aturniqaqsutik  nuvagjuarnaq-19-mik anniaqaliqtailijunnarnirmik pisimalirpanningita marruuk pinasuarusiik atuaniksimaliraangata tuglirijanganik kapijausimalirvinginnit. Annialiriikkutit kapuutit aturniqarniqsauvagunnarmata aannialiriikkutiuniarninginut, marriirtaunumi kapijauvaktillugu pinasuarutiit sitamat atuaniksimaliraangata. Tamanna tukiqarmat Iinuit iluikkaujumik mianirijausimalinngitsunnarningita Nuvagjuarnaq-19-mit aanniaqalirunnarninginik aniguqsimalilauqqaartinnagit arviniliullutik (6) pinasuarutiit sivulliqpaamik kapijaulaurvingannit.

Suli qaujimannginnattigu qanutigi aannialiriikkutiqariaqarajarningita inugiangnirijaujuni inuuqatigiinit naammagajarninginnut nunaqqatigiit aanniaqaliqtailimajjutiqarajarninginnut, tusaumajaummijumik katinniqaqtut aannialiriikkutiqarninginik. Taimannailiqtillugu inugiangniqsaujut ilagijaullutik inugiangniqaqtunit aannialiriikkutiqaliqpammata. Amisuuningit naammaktuulutik Inungit aannialiqtailimajjutiqaqpata aannialirutiujunnaqtunut, taimali aannialirutiujunnartunut aittuivanniq asiminut namuagviksaqarunniiqtitauvammat ammalu pitaqarungniiqsimaliqpaksuni. Qaujimalilauqqaartinnata, kikkutuinnanut aanniaqaliqtailimajulirinirmut qaujimajimmarigijaujut Canadamiulimaanik uqaujjuisimavut suli aggaminnik uasaqattaqullugit, angirraqsimavaqullugit qanimagutik, asiminnut qaniglittailimainnarlutik, ammalu kinamut sapluliqsimavaqujillutik anisimaniarutik, kaijauraaniksimaliraluarutikluunniit aanniaqaliqtailimajjutimik.

Aannialiriikkutinik piruqtitsinasunninga timinnut aksururnartuuvuq

Iijagaqtitut iłuaqsautiullutik uvvaluunniit timimut ikajurutiksaujutitut (piqasiutillugit timimut quiktisautit), annialiriikkutit kapuutiit timimut qanuilititsijunnarmata. Tamakkua qanuilingaliqtitsivanniujut amisuunngittunut ikarranuurunnaqput uvvaluunniit amisuuluanngittunut pinasuarusirnut kapijauraaniksimalirvinganit. Taimannailingaliqpanniit pijjutiqaqpammata timiup aksuruliqsimavanningata piruqtittisimaliriaqsuni anniaqaliqtailijjutinik. Tamakkua qanuilingalirutiuvaktut qautamaat inuusirijaujuni qanuiliurusiuvaktunut ajulirutiusimavanngittut ammalu pijariaqallarikkutik qanuillarigutiunniqpata aqqigiaqtauniqarunnaqpaksutik.

Ilinngaksimalirutiujunnaqtut mikittukuluuvattut uvvaluunniit qitiqpasiani. Ilaqasuungullutik aktuqsarainniqarnirmik kapijauvvingani, timiup qiuliqattarninganik, taqaluaqquujinirmik ikpigusulirnirmik ammalu timiup uunaqsisimaluaqquujininganik ikpigijaujunnaqsutik. Tamakkua qanuilingalirniuvaktut taimaijjutiuvammata aannialiriikkutinik kapuutinit ammalu aanniaqaliqtailimajjutinut attanaqtumiiliqtitsivagatik. Anniaqarnanngittulirijivit uqautisimaniarmati anittailikalauqulunitit 15 minitsilluamik kapijausaarnirnit. taimannaijjutiqarpaktut nautsiqtuijariaqarmata naammagungniirutiqalirunnarnirnik uvvaluunniit niriunnaratik qanuilingalirutiuvaktunut ammalu tavvakautigi pijariaqarutik aaqqiisimaliriarunnarniaramik.

Suurlu tamarmiutillugit aannialiriikkutititut kapuutit, pitaqaqpammata piluaqtumik qanuilingalirutigijaujunnarninginik, kisianilu taimannaigajunngimmariktuq. Piluaqtumik qanuilingalirutiujunnartut tauttuqarunnaqput suurlu timingata ajurmagu aturiaqannginninganik. Uqaqatigisimalugu aanniaqsiurtilirijigijait pijjutigilugit piluaqtumik timinnut naammagungniiqsimalirutiuvasimajunut uvvaluunniit aanniarniqaqtuuguvit qanuittutuinnanik kapijauniasaaqtillutit.

Nunaqqatigijarnik mianiqsisimaliriarniit naammatsiarpuq

Aannialiriikkutinik kapijausimaliriaksaq niruaqsimajjutigilirunnaqpait nangminiq mianirijjutigisimaniarlugu, iglumiuqatigijarnik ammalu nunaqqatigijarnik. Ilagijaummat naammaktutigut aanniaqaliqtailimavannirmut ammalu pimmariuluarmat piluaqtuulluni aanniaqaliqtittailivannirnut. Canadamiutaullutit, pijunnauqaqtitaugavit aannialiriikkutimik kapijausimaliriamik nalliutisimaliqpat kapijauvviksarijait, ammalu pijunnautiqarillutit kapijausimajariaqannginnirnut. Kisianilu isumaliurutiqaqsimaliriarniq kapijausimaniannginnirnut aktuqtausimalirutigijunnarmijat piluaqtuulluni aanniaqalirunnarnirnit ammalu qanitarijarnut asinginnut aittuutigisimalirunnaqsugu.

Isumaliurutiqaqsimanirnit aannialiriikkutimik kapijausimalirniarlutit ikajurutiulirniartuq tamarmiullutik nunaqqatigijaqpit aanniaqalirniannginninginnut, naammangniqsaulirniaqsuni attanaqtumiiliqtitsittailinirmut nutaralaanik, surusirnik ammalu Inunnik aannialiqsaraittunik aannialiriikkutimik kapijaunirmik ajuqtunit. Pitaqarniqpat pijjutigijarnut turaangallutik nangminiq aanniaqaliqtailimanirnut kapijaunirmik ajurutigijarnut aannialiriikkutimik, ikajuqtauniqalirunnaravit mianiqsisimaniujunit amisuuniqsaujut Inuit avatigijarni annialiriikkutimik kapijausimalirajaqpata kingunianilu nunaqqatigiiktuni aanniaqalinngijjutiujunnaqtunit uvvaluunniit katinniqaqtut aanniaqalinngijjutigijunnaqtanginnut pitaqalirluni.

Iilaalu ii pitaqallarikkaluartillugu qanuiliurunnarnirnik ilinnik mianirisimalirutiginiarlugit Nuvagjuarnaq-19mik aannialiqtailimajjutiksanirnik, ilaqaqtillugit aggannik uasaqattarnirnut, kisiani pijariaqallariktarnut niuvirviliaqattarlutit, ammalu saplusimainnaqpaklutit angirrarnit anisimatillutit, ullumiujuq asiagut mianirijaujjutiksaunajaqtunik kapijausimalirnirnit pitaqanngimmat suli.

Tamarmik tusagaksauvaktut naliqqariikpanngimmata

Piuniqpaatigut niruaqłisimalirniaruvit ilinnut nangminiq ammalu iglumiuqatigijarnut ammalu piuniqsamik tukisiumalirniaruvit asijjiqpalliallutik kikkutuinnanut aanniaqarnanngittulirijit uqaujjuijjutinginik, ujjiqsuttiarpaklutit nakit nalunaiqtausimallariktunit tusagaksaqalirunnarmangaaqpiit, imanna tusarviksauvaktut atavviqallariktuullutik qaujimajimmarigijaujunit kikkutuinnanut aanniaqarnanngittulirijini naammangniqsauvammata. Naammaksunilu apiqqutiksaqariamik. amisukallammariummata tusagaksait atuinnautitausimajut amisummarinnit pisimalirviujunnaqtunit, tamakkualu uimmagutiusimalirunnaqsutik. Ilangit tusagaksanik tusaqsimaliqtat sulinngittuujunnarmata uvvaluunniit saglujjutiullutik asinginik pijjutiqaqpaksutik.

Sulinngittuullutik uvvaluunniit saglujjutiullutik asinginik pijjutiqaqsutik tusagaksaqutigijaujut siammakautigisimalirunnarmata suurlu aanniaqalirutiujunnaqtutitut siammaktiqsaraittuullutik. Ikajuqtuisimavaklusi piuniqsakkut tukisiumalirutiksanik pijjutigilugi aannialiriikkutinut kapuutinut nunaligijatsinni isumaksaqsiurutiqarniqtigut nakit tusagaksat pijausimarnirmangaata nutaangullutik tusaqsimaliqtatit, nalunaiqsigiaqpaklutit tusaqsimalirviujunik tamakkununga tusagaksanut, tusagaksanik amiqqarutiqaqattanngillutit pijausimajunik nalunaiqtausimanatik qaujimajimmariujunit kikkutuinnanut aanniaqaliqtailimajini, ammalu apiqqutigivaklugit kikkutuinnanut aanniaqaliqtailimajulirijit iqqanaijarvinganni apiqqutiksaqarniruvit pijjutigilugit aanniaqaliriikkutit kapuutinut.

Nutaangullutik asingit  aanniaqalirutiujunnaqtut saqqippalliasimalirmata

Aanniarnarijaulirunnaqtut atainnaujaqtumik asijjiqpallianiqaqpaktut, ammalu nutaangullutik asikkanningit aanniaqalirutiujunnaqtut pitaqaliqpanniarningita niriugijaummata tikippalliasimaniarninginnut. Ilaanni saqqisimalilauqsutik nungusimalirunnaqtut pitaqarningit. Ilaannikkullu, saqqisimaliraangamik taimaunginnaujaqpaksutik. amisukallaujut aanniaqalirniujunnaqtut Nuvagjuarnaq-19mik aanniaqalirutiuvaktut qaujijausimalirningit titiraqtausimalirmata silarjuarmiulimaani Nuvagjuarnaq-19mik atuliqsimaniqtaqaqtillugu. Qaujisaqtimmariujut piliriniqaliqsimajut ilitsisimalirasuaqsugu qanuq siammaktiqpalliavanninganut, piluaqtumik aannialirutiujunnariangita, ammalu ullumiujumi naammagijausimallutik aannialiriikkutit kapuuti mianiqsisimalirutiujunnarniarmangaata uvattinnut tamakkunanngat.

Aannialiriikkutinik kapuutiliuqtiit asingitigut sanarrutiksaliurunnarmata naammagijausimalianiktunut Nuvagjuarna-19mut kapuutiksarijaujunik aannialiriikkutiullutik kapuutit ikajurniqaliqtitauqullugit nutaanut aannialirutiujunnaqtunut. Anuaqsurutigillugit ammalu anginiqsaujumik maliliqtitausimallutik kikkutuinnanut aanniaqsiurtilirijikkut mikiglititsisimaliriamut parnautinginik, suurlu kapijausimalirniq, asiminnit qanigliluaqtailimavanniq, kiinamut saplugijauvaktunik atuqpanniq, aggamminnik uasaqpanniq, ammalu angirraqsimainnariarniq ammalu anittailiniq, suli atuqtaujariaqarmata tamainnik siammaktiqpalliatitauliqullugu aanniaqalirutiujunnartuq Nuvagjuarnaq-19mik aanniaqalirutiuvaktumit ammalu mianirijausimaliqullugit kikkutuinnat aanniaqaliqtailimavanningit.

Pijausimalilauqtut: Canadami Kikkutuinnanut Aanniaqaliqtailimajulirijikkut Iiqqanaijarvinganit